عزت الله مولايى نيا همدانى

240

نسخ در قرآن ( فارسى )

برده و توجيه نامقبول مىنمايند « 1 » . برخى از طرفداران انكار نظريهء نسخ جهت نظريهء خود ، در برابر مثبتين آن ، يك حالت تهاجمى و حق به جانبى به خود گرفته و به جاى آنكه تنها نظريهء خويش را طرح كرده و داورى را به عهدهء خوانندگان بگذارد ، بر مثبتين نظريهء نسخ ، حمله‌ور شده و تمامى دانشمندان انديشمند اسلامى را به انواع بىحرمتيها و جسارتهاى دور از آداب نگارشگرى ، سزاوار دانسته و هتك حرمت مىنمايند . و گاهى چنان تند مىشوند كه آنها را به كج‌فكرى و كج‌انديشى و كودكى و بىسوادى متهم كرده « 2 » و بالأخره گاهى نيز مىگويند : پديدهء نسخ از حوزهء دينى يهود توسط مسلمان كم‌عمق و حنابله سطحىنگر قياس‌انديش ، به حوزهء اسلام و قرآن وارد گشته است و گر نه در اصل و اساس فرهنگ پهناور اسلامى ، از اين موضوع هرگز ، اثرى نيست « 3 » . مدعيان اين قضيّه با كمال بىاعتنايى بر اجماع و اتفاق آراى پژوهشگران اسلامى از صدر اول تا كنون ، و احاديث معتبر و متواتر معنوى از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و ائمهء دين عليهم السّلام و صحابه و تابعين كه در كتب معتبر فريقين مسطور است و با زير پا نهادن دلايل عقلى و عرفى در داستان پرغوغاى « نسخ » آيات و نصوص قرآنى و

--> ( 1 ) دقت در دلايل انكار نسخ - كه از سوى پژوهشگران منكر نظريه نسخ در قرآن ارائه گرديده - به روشنى گفتار ما را تصديق مىنمايد . و ما در بحث تبيين انظار و انديشه‌ها ، نمونه‌هايى را از آن به نمايش خواهيم گذارد . ( 2 ) ر . ك : دكتر عبد المتعال جبرى ، پيشين ، ص 20 و باز وى در كتاب : « النسخ فى الشريعة الاسلامية . . . ، صص 10 و 200 - 201 . وى ادامه مىدهد : اگر موضوع « نسخ » يك مسأله شرعى و اسلامى در عرصهء تشريع قرآنى مىبود مىبايست مسلمانان عالم از آغاز تاكنون مانند هزاران موضوع ديگر قرآن و سيره‌اى سينه به سينه نقل مىكردند و در ميان آنان شهره و معروف مىگشت ؛ زيرا دأب صحابه و تابعين آن بود كه حتى جزئىترين حركات رسول خدا ( ص ) را مثلا نحوه خوابيدن او و . . . را به دقت گزارش مىكردند حالا چگونه مسأله بدين مهمى را مسكوت برگزار كرده و هيچ نقل و گزارش صحيحى از موارد وقوع آن نكردند ؟ ! ! و ما در بحث نقد انديشه‌ها خواهيم گفت كه اخبار باب « نسخ » بين الفريقين به تواتر معنوى رسيده است پس چگونه وى چنين ادعاى بزرگى را مىنمايد ؟ . ( 3 ) ر . ك : دكتر عبد المتعال جبرى ، پيشين ، ص 10 به نقل از دكتر احمد حجازى سقا ، صص 200 - 201 و « نسخ في القرآن . . . » ، ص 20 .